Минералды тыңайтқыштарда қоректік заттар әртүрлі минералды тұздар түрінде болады. Құрамындағы қоректік элементтерге қарай тыңайтқыштар қарапайым және кешенді болып бөлінеді. Қарапайым (бір жақты) тыңайтқыштарда бір ғана қоректік элемент болады. Оларға фосфор, азот, калий тыңайтқыштары және микротыңайтқыштар жатады. Кешенді, немесе көп жақты тыңайтқыштарда бір мезгілде екі немесе одан да көп негізгі қоректік элемент болады.

АЗОТТЫ: сабақтар мен жапырақтардың өсуі мен дамуын реттейді, ақуыз синтезіне және өнім сапасына ықпал етеді.

Карбамид (N:46.3%) Аммиак селитрасы (N:34.7%)

КАС (карбамид-аммиак қоспасы).

 

Азот тапшылығының белгілері - жапырақтар ұсақ, ашық жасыл, сары немесе қызғылт. Сабақ жіңішкеріп, нашар бұтақтанады, дән мен жапырақтың толысуы нашарлайды.

Азоттың артық болу белгілері - жапырақтар ірі әрі қою жасыл, жеміс түзілуі кешігеді, жеміс және жидек дақылдарының қыс суығына төзімділігі төмендейді. Көк дақылдарда нитраттар мен нитриттер жиналады. Өнім нашар сақталады.

 

 

АЗОТ-ФОСФОРЛЫ: тамыр жүйесін нығайту, пісуді жеделдету, өнімділікті арттыру, қысқа және құрғақшылыққа төзімділік.

Супрефос (N-12%:P2O5-24% ) +(Ca 14%;Mg 0,5%;S 25%) :

Суперфосфат (N-6%:P2O5-26% ) + (Ca12-17%;Mg0,5%;S 8-10%) :

Аммофос (N10%:P46%) :

АФУ (азот 28% фосфор 1-6%)

 

 

Фосфор тапшылығының белгілері - жапырақтардың түсі күлгін және қола реңкті көкшіл-жасыл. Жапырақтар тарырақ, жиектері жоғары қайырылады. Түсі қоюырақ. Жапырақтар мен өркендердің түзілуі кешігеді.

 

Фосфордың артық болу белгілері - көкөніс және жеміс дақылдарына теріс әсер етпейді. Бірақ жылыжайларда кеш пісуге байланысты нитраттар мен нитриттер жиналады.

 

 

КАЛИЙЛІ: фотосинтезді күшейту және құрғақшылық кезінде ылғалды ұстау үшін, ауруларға төзімділік.

Хлорлы калий (KCL-65-69%, К2О есебімен 42%) +

+ (Ca 0.7%; Mg 3,6%; N 17%) Калимаг (калимагнезия) түріндегі

Калий сульфаты (К2О-50%) (күкірт қышқылды калий)

 

Калий тапшылығының белгілері - өнгіштіктің төмендеуі, кәрі жапырақтардың жиектерінен мерзімінен бұрын сарғаюы, кейін жапырақтар қоңыр түске енеді. Жапырақтардың жүйкелері айқын көрінеді. Түйіндер түсіп қалады.

 

Калийдің артық болу белгілері - көкөніс және жеміс дақылдары үшін өнім сапасының нашарлауына іс жүзінде әсер етпейді, бірақ өнімнің өсуі де байқалмайды.