Өсімдіктің ең көп мәлімет беретін бөлігі - жапырақтары, тек мұқият қарап шығу жеткілікті!
Тапшылық белгілерін анықтауға өсімдіктердің өзі көмектеседі
Бұл ретте себебін анықтау үшін жақсы жылжитын заттардың тапшылығы алдымен кәрі жапырақтарда, ал нашар жылжитындардыкі жас жапырақтарда білінетінін түсінген жөн.
Жапырақтар әр өсімдіктің тіршілігінде маңызды рөл атқарады, олар сыртқы түрімен және мөлшерімен, қалыпты өсу қарқынымен және топырақтағы қоректік заттардың оңтайлы арақатынасы туралы өздерінің сау түрімен айтып береді.
Қорек тапшылығын анықтаудың жалпы сызбасы
Егер олай болмаса, белгілер туралы біліммен қаруланып, біз не болғанын әрдайым дерлік түсініп, көмектесе аламыз. Өсімдіктерді нақты қалай қоректендіру керектігін төменде толығырақ қарастырамыз.
Алдымен қоректік элементтерді тұтыну сипаты туралы жалпы түсінік үшін пайдалы болуы мүмкін шағын негізгі ақпарат.
Өсімдіктердің дамуындағы қоректік элементтердің рөлі
Барлық қоректік элементтер макро- және микроэлементтерге бөлінеді.
Макроэлементтерге өсімдіктерде едәуір мөлшерде (пайыздың жүзден бір үлесінен бастап бүтін пайызға дейін) болатындар жатады - бұл азот (N), фосфор (Р2О5), калий (К2О), кальций (Са), күкірт (S) және магний (Mg). Макроэлементтер өсімдікке едәуір мөлшерде қажет,
Микроэлементтерге өсімдіктерде аз мөлшерде (пайыздың жүз мыңнан бір үлесінен мыңнан бір үлесіне дейін) болатындар жатады. Оларға бор (В), мыс (Cu), мырыш (Zn), молибден (Мо), марганец (Mn) және т.б. жатады, бірақ осындай аз мөлшерде болса да, микроэлементтер өсімдіктердегі барлық тіршілік процестеріне елеулі әсер етеді
Өсімдіктің толыққанды дамуы үшін қоректік элементтердің маңызы
Минералды элементтердің маңызы Ю. Либих ережелерінде көрініс тапқан
Өсімдікке қажетті барлық заттар ТЕҢ МАҢЫЗДЫ, және олардың әрқайсысын алып тастау өсімдік организмінің өліміне әкеледі.
Қажетті элементтердің ешқайсысын басқасымен, тіпті химиялық қасиеттері бойынша жақын элементпен де алмастыруға болмайды, мысалы, калийдің артықтығы фосфордың жетіспеушілігін өтемейді
Әр қажетті элементтің өз ерекше физиологиялық маңызы бар, мысалы, жарықтың жеткіліксіздігін жоғары температурамен алмастыруға болмайды
Сонымен қатар толыққанды қоректену қоршаған орта факторларына да байланысты екенін ескеру маңызды, атап айтқанда:
ТЕМПЕРАТУРА
Микроэлементтердің мөлшеріне ауа райы жағдайлары, әсіресе тым төмен температура әсер етеді.
Бұл үшін оңтайлы температура + 25 - + 30 °С. Егер температура + 35 °С-тан жоғары көтерілсе немесе + 10 - + 12 °С-тан төмен түссе, өсімдіктердің қоректік заттарды сіңіруі баяулайды, содан кейін қолайлы жағдайлар туғанша мүлде тоқтап қалады.
ЫЛҒАЛДЫЛЫҚ
Топырақтағы микроэлементтердің ерігіштігі олардың биологиялық қолжетімділігі мен жылжу қабілеті үшін үлкен маңызға ие. Топырақта ылғал болмаса, тіпті құнарлы, жақсы тыңайтылған жер де өсімдіктерді қажетті қорекпен қамтамасыз ете алмайды.
Топырақтың микроэлементтермен қамтамасыз етілуі вегетациялық кезең ішінде өзгереді, сондай-ақ жауын-шашынның қарқындылығына, топырақтан ылғалдың булануына және т.б. байланысты. Осы факторларға қарай топырақ ерітінділеріндегі микроэлементтердің концентрациялары 10 еседен астам өзгеруі мүмкін.
Топырақта ерітілген элементтердің тасымалдануы (шайылуы). Климатқа қарай бұл процестің өз ерекшеліктері бар.
Мәселен, салқын ылғалды климатта микроэлементтердің топырақ бойымен төмен шайылуы олардың жиналуынан күштірек білінеді.
Ал жылы құрғақ климатта микроэлементтердің жоғары қарай қозғалысы тән.
ТОПЫРАҚ
Ауыр топырақтар (сілтілі де, бейтарап та) микроэлементтерді жақсы ұстайды, сондықтан оларды өсімдіктерге баяу жеткізеді, бұл кейбір элементтердің жетіспеушілігіне әкелуі мүмкін.
Жеңіл топырақтар, керісінше, оңай қолжетімді микроэлементтердің көзі болуы мүмкін, бірақ бұл ретте олардың қоры тезірек таусылады.
ҚЫШҚЫЛДЫҚ
Топырақтағы микроэлементтердің күйі мен қолжетімділігі оның қышқылдығына байланысты. Тым жоғары немесе, керісінше, төмен қышқылдық, құмның, шымтезектің, әктің шамадан тыс көп болуы - мұның бәрі қандай да бір минералды компоненттің жетіспеушілігіне әкеледі.
Мәселен, мырыш, марганец, мыс, темір, кобальт, бор қышқыл топырақтарда оңай шайылады. Бірақ егер топырақтың pH-ы 7-ден жоғары көтерілсе, бұл элементтер едәуір тұрақты қосылыстар түзеді.
Молибден мен селен, керісінше, сілтілі топырақтарда жылжымалы болады, ал қышқыл топырақтарда ерімейтін күйге өтеді.
ЖАРЫҚТАНУ
Қараңғыда минералды тұздарды сіңіру баяулап, бірте-бірте тоқтайды. Ал жарықтың әсерінен жеделдейді.
ТОПЫРАҚ ҚҰНАРЛЫЛЫҒЫ
Топырақ құнарлылығы - қалпына келетін ресурс, табиғатта тиісті күтімсіз-ақ өсімдіктер пайдаланған, оларға қажетті барлық қоректік элементтер жапырақтардың түсуі және олардың топырақта шіруі арқылы қайта оралады.
Ал топырақтың құрамы өсімдіктердің күйіне тікелей әсер етеді. Өйткені қажетті қоректік заттар дәл топырақта болады.
Көбінесе топырақ құрамы теңгерімсіз немесе топырақ жұтаңдағанда өсімдік жекелеген микроэлементтердің тапшылығын сезінеді.
НОРМА - бұл өсімдіктің қоректенуге қажеттілігін толық қамтамасыз ететін тыңайтқыштың ең аз қажетті мөлшері
Артық болу да өсімдіктерге зиянды. Тыңайтқышты аздау беріп, кейін қажетіне қарай минералды қорек қосқан дұрыс. Мұнда басты қағида - өсімдіктерге, жерге және адамдарға зиян келтірме.
Макроэлементтер
АЗОТ
Топырақ құнарлылығындағы азоттың рөлі
Табиғатта бос және байланысқан күйде болады, бірақ топырақ азотының тек 1 %-ы ғана өсімдіктер оңай сіңіретін минералды түрде болады.
Байланысқан күйде азот барлық жерде кездеседі: ауада, өзендердің, мұхиттар мен теңіздердің суында. Мысалы, натрий селитрасының NaNO3 ірі кен орындары Чилиде орналасқан.
Азот тапшылығының белгілері.
Немен емдеу керек?
Азоттың жетіспеушілігін минералды тыңайтқыштың көмегімен өтеу үшін аммиак селитрасын алыңыз. Бұл - баяу әсер ететін тыңайтқыш, бұл өсімдіктерге ұзақ уақыт қолжетімді болуына кепілдік береді. Маңыздысы, оны суық жерге де пайдалануға болады.
Енгізу нормалары:
1 м2-ге құрғақ күйінде 20-30 грамм, тыңайтқыш топыраққа 15-20 см-ге көміліп, жермен араластырылады.
Егер мұндай мүмкіндік болмаса, дәл осы мөлшерді 10 литр суға ерітіп, өсімдіктерді қоректендіру керек
1 бұтаға шаққандағы пропорция: 2,5-3 литр суға 8-10 грамм.
Немесе органика - шымтезек, көң, құс саңғырығы, қалақай тұнбасы да азотқа бай.
Топырақтағы азот мөлшерін азайту оның артық болуына жол бермегеннен әлдеқайда қиын. Семіріп кеткен өсімдіктер гүлдеу мен жеміс байлауды кейінге қалдырып, тек жасыл массасын белсенді өсіреді. Жемістер толық пісіп үлгермейді, өсімдіктер оларға иммунитетін жоғалтып, саңырауқұлақ ауруларына шалдығады
Сонымен қатар азот өсімдікке биологиялық тұрғыдан тек өсу кезеңінде ғана қажет, жеміс салу кезеңінде ол оны тұтыну нормасын азайтады. Сондықтан азот тыңайтқышын гүлдегеннен кейін 5-6 күннен соң енгізу ұсынылады. Екінші үстеп қоректендіруді қажет болса бір айдан кейін тағы бір рет жасау керек.
ФОСФОР
Өсімдіктердің қоректенуіндегі фосфордың рөлі
Фосфор - маңызды қоректік элементтердің бірі
Табиғатта органикалық фосфордың бір бөлігі фосфатидтердің, нуклеин қышқылдарының және топырақтың басқа органикалық қосылыстарының құрамында, қарашіріктің құрамында болады.
Фосфорит тыңайтқыштарын өндіруге арналған шикізат көзі - табиғи фосфор кендері.
Әр түрлі топырақтарда фосфор мөлшері бірдей емес - жұтаң құмды топырақтардағы 0,1 %-дан қарашірігі мол қалың топырақтардағы 0,20 %-ға дейін.
Фосфор жетіспеушілігінің белгілері
Фосфор жетіспеушілігі ең оңай танылады, ол жапырақтардың қоңырлануына ұласатын сәл көгерушіліктен басталады. Күлгін реңк діңдерде де болуы мүмкін.
Бұл белгілер көбінесе ауа мен топырақ температурасы төмендегенде де пайда болады - суық түскенде өсімдіктер фосфорды нашар сіңіреді.
Немен қоректендіру керек? Суперфосфатпен
құрамында: фосфор (26%), азот (6%), кальций (17%), күкірт (10%) және магний (0,5%) бар. Өсімдіктерге тамаша сіңеді.
Суперфосфатты қашан және қанша енгізу керек
сұйық үстеме қорек.
1 шаршы метрге 25-30 г-ды түйіршіктер толық ерігенше 2 литр ыстық суға (суық суда ерімейді) ерітеміз.
Немесе сұйық үстеме қорек концентратын дайындаймыз: 600 г суперфосфатқа 3 л ыстық су құйып, толық ерітеміз. Содан кейін 10 л суға 150 мл есебімен сұйылтамыз.
Өсімдіктерді бір бұтаға немесе қатардың 1 қума метріне 1 л есебімен түбіне суарады. Концентраттан 200 литр сұйық үстеме қорек шығады. Оған 0,5 банка күл және кез келген биогумустан 20 мл қосуға болады
Суперфосфатты құрғақ күйінде дәстүрлі енгізу үшін
күзде, қазар алдында
қарапайым - 1 м2-ге 3-4 ас қасық (40-60 г)
қос суперфосфат - 1 м2-ге 1,5-2 ас қасық (20-30 г),
жұтаңдаған және өте кедей топырақтар үшін норманы екі есе арттыруға болады
Фосфор тыңайтқыштары өнімді арттырады, сапаны жақсартады, қыс суығына төзімділікті көтереді, жемістердің пісуін жеделдетеді. Сондықтан мұндай үстеме қорекпен гүлдеп тұрған өсімдіктерді қоректендірген пайдалы, өйткені фосфор мол гүлдеуге жауап береді.
КАЛИЙ
Калий өсімдіктер тіршілігінде үлкен рөл атқарады.
Табиғатта едәуір кең таралған. Тек қосылыстар түрінде кездеседі. Топырақта саз бөлшектері неғұрлым көп болса, онда калий қосылыстары соғұрлым көп болады.
Топырақтағы калий қоры азот пен фосфор қорынан әлдеқайда көп.
Калий өсімдіктердің барлық дерлік ұлпалары мен мүшелерінде, жиі бірдей емес мөлшерде болады. Ол негізінен өсімдіктердің вегетативтік бөліктерінде, сабанда, жапырақта жиналады. Сондықтан отап алынған арамшөптерді жүйекте шіруге қалдыру өте маңызды. Табиғатта қоректік заттардың орны дәл осылай толтырылады.
Барлық жасушалары қарқынды бөлінетін жас өсімдіктер калийге бай. Өсімдікте калийдің ең көп жиналуы гүлдеу кезеңіне сәйкес келеді. Калий ең көп өсімдіктердің тозаңында болады
Калий тапшылығының белгілері
Калий тапшылығында жапырақ түсу тіпті жазда басталуы мүмкін. Оның орнын толтыру үшін күкірт қышқылды калий немесе калий селитрасы жарайды
Тамыр арқылы үстеп қоректендіру үшін
2%-дық концентрациядағы калий селитрасының ерітіндісі
20 г тыңайтқышты 10 литр суға ерітіңіз, оңтайлы температура - 20 градус С. Суды тұндырылған, хлор қоспаларынсыз алған дұрыс, өсімдіктерді жақсылап суарыңыз.
Тамырдан тыс үстеп қоректендіру
Жапырақтарды өңдеу нормасы - 10 литр суға 8-10 грамм, өсімдіктерді бүркіңіз.
Сондай-ақ ағаш күлінде калий көп, оны өсімдіктердің астындағы топыраққа себуге немесе отырғызу шұңқырларына салуға болады. Сондай-ақ онымен өсімдіктердің өзін ұнтақтауға болады. Ағаш күлінде 35%-ға дейін калий, сондай-ақ өсімдіктер үшін басқа да аса маңызды микроэлементтер бар.
Кальций
Кальций - өсімдіктердің тіршілігіне қажетті химиялық элемент.
Кальций табиғатта ең көп таралған элементтердің қатарына кіреді. Бор, әктас, мәрмәр (кальций карбонатының CaCO3 табиғи түрі) шөгінділері түрінде кездеседі. Гипс (CaSO4 х 2H2O), фосфорит (Ca3(PO4)2 кен орындары көп мөлшерде кездеседі
Кальций тұздары табиғи суда әрдайым дерлік болады. Кальций немесе магний тұздары көп табиғи суды кермек су деп атайды. Бұл тұздар аз болғанда немесе мүлде болмағанда суды жұмсақ су деп атайды.
Әдетте топырақтар кальциймен жеткілікті қамтамасыз етілген. Топырақтан кальцийдің жоғалуы оның жауын-шашынмен шайылуы нәтижесінде болады.
Топырақтағы кальцийдің орнын толтыру көзі - әк тыңайтқыштары. Олар үш топқа бөлінеді: қатты және жұмсақ әк жыныстары және құрамында әк көп өнеркәсіп қалдықтары.
Әк тыңайтқыштары топырақ пен өсімдіктерді кальциймен қамтамасыз ету үшін ғана қолданылмайды. Оларды пайдаланудың басты мақсаты - топырақты әктеу.
Топырақты әктеу - химиялық мелиорация тәсілі. Ол топырақтың артық қышқылдығын бейтараптауға, оның агрофизикалық, агрохимиялық және биологиялық қасиеттерін жақсартуға, өсімдіктерді магний және кальциймен қамтамасыз етуге бағытталған
Топырақтағы кальций жетіспеушілігінің белгілері
Сонымен, егер кальций өсімдіктерге қолжетімсіз болса, оның орнын толтырудың бір тәсілі - кальций селитрасы
құрғақ күйінде 10 г кальций селитрасын бөлме өсімдігінің тамыр маңы аймағына енгізу
бүркуге арналған ерітінді: 2 грамм кальций селитрасы және 1 литр су. Тапшылық белгілері жойылғанша аптасына бір рет өсімдіктерді бүркиміз.
тамыр арқылы үстеп қоректендіру 1 литр суға 1 шай қасық, тамыр маңы аймағын мол суарамыз
Кальций селитрасының ерекшелігі - ол топырақтың тотығуына әкелмейді, артық металдарды бейтараптайды және үстеп қоректендіру тоқтатылғаннан кейін де ұзақ әсер етеді.
Магний
Магнийдің өсімдіктер үшін рөлі
Қант, крахмал, С дәрумені, ақуыз мөлшері артады.
Тұқым сапасының жақсарғаны, өнгіштіктің артқаны байқалады
Өсірілетін өсімдіктердің сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына және саңырауқұлақ ауруларына төзімділігінің күшеюі
Магний табиғатта барлық жерде таралған. Магний карбонаты көп мөлшерде кездеседі, ол магнезит MgCO3 және доломит MgCO3 • CaCO3 түзеді. Топырақта магний сульфаттар, карбонаттар, хлоридтер түрінде болады.
Тыңайтқыштардың негізгі көзі - осы элементтің табиғи қосылыстары. Олар бейтараптау қабілеті жоғары және әктің әсерінен асып түсетін сілтілі, күшті әсер ететін түрлер болып табылады.
Өсімдіктердегі магний тапшылығы, белгілері.
Магний жетіспеушілігін калий-магний тыңайтқышы - калимагнезиямен толтыру нұсқасы
Мөлшері - 2 литр суға 5 грамм, бүкіл өсімдікті бүрку және тамыр маңы аймағын суару
немесе көбірек суару қажет болса, басқа мөлшер - 10 литр суға 20 грамм
Микроэлементтер
Темір
Темірдің өсімдіктер үшін маңызы.
Топырақта, демек өсімдік қорегінде темірдің жетіспеуі - темір хлорозы деп аталған ең көп тараған аурулардың бірі.
Топырақтарда темір негізінен оксидтер мен гидроксидтер түрінде болады. Органикаға бай горизонттарда темір хелаттар түрінде (өсімдіктерге оңай қолжетімді) болады
Топырақта темір жетіспеушілігінің белгілері
Топырақтағы темір жетіспеушілігінің орнын толтыру үшін темір хелатына жақын ерітінді жасаймыз
1 л жұмсақ жылы суда 8 г лимон қышқылын ерітіп, 5 г темір купоросын қосыңыз. Алынған қоспаға тағы 2 л су құйыңыз. Құрамында 0,5% екі валентті темір сульфаты бар қызғылт сары ерітінді шығады. Дайындалған құралды бірден пайдалану керек: өсімдіктерді бүркіп, астындағы топырақты мол суарыңыз
бөлме өсімдіктері үшін құмырадағы топырақ бетіне бірнеше түйіршік себуге болады, сонда суарғанда микроэлемент тамырларға түседі.
Купорос үш валентті темірге дейін тотығып, қасиеттерін жоғалтпауы үшін темір купоросын лимон қышқылымен араластырады. Өсімдікке темір екі валентті түрде түседі.
Мыс
Топырақ құнарлылығындағы мыстың маңызы
Топырақтағы мыс мөлшері 1-ден 100 мг/кг-ға дейін, бірақ оның топырақтағы мөлшері ғана емес, болу түрі мен өсімдіктерге қолжетімділік дәрежесі де маңызды.
Мыс жетіспеушілігінің белгілері
Мыс тыңайтқыштарын өсімдіктердің мысқа қажеттілігі анықталғанда қолдану ұсынылады.
Күкірт қышқылды мысты (мыс купоросын) пайдаланамыз
10 л суға 2 г су ерітіндісімен (тамырдан тыс үстеп қоректендіру) қоректендіріп, өсімдікті бүркеді, қалдығын тамырларының астына құюға болады.
Топыраққа таза мыс сульфатын (1 г/шаршы м) әр 5 жыл сайын немесе қажетіне қарай енгізеді (затты ұнтақтап, жермен араластырады).
Мұндай өңдеудің әсері ұзақ, топырақтағы құрамында мыс бар қосылыстардың концентрациясы едәуір ұзақ уақыт жеткілікті жоғары болып қалады. Сондықтан егер мыс жетіспеушілігінің белгілері енді пайда болмаса, өңдеуді қайталаудың қажеті жоқ. Өйткені көп рет енгізгенде мыстың өсімдіктер үшін улы мөлшерде жиналу қаупі бар.
Мырыш
Мырыштың өсімдіктер үшін маңызы
Топырақтағы мырыш мөлшерінің артуы әрдайым дерлік ондағы органиканың көбеюіне байланысты, бұл осы элементтің биологиялық жиналуын көрсетеді. Дегенмен әлемдік ауқымда ғаламшар халқының шамамен үштен бірі тамақтануында осы элементтің жетіспеушілігінен зардап шегеді. Сондықтан мырыш тапшылығы микроэлементтер арасында ең көп тараған болып саналады.
Өсімдіктердегі микроэлемент концентрациясы құрғақ массаның кг-на 1-80 мг құрайды. Мысалы, алмада 1,2 мг мырыш, ал салат жапырақтарында - 73 мг/кг-ға дейін болады. Сондықтан топырақта осы элементтің орнын толтыру жүйектен алынатын дәмді, пайдалы дәрумендер үшін маңызды.
Мырыш тапшылығы.
Тапшылықтың орнын толтыру үшін мырыш сульфатын аламыз
ол үшін күкірт қышқылды мырыш ерітіндісін жасаймыз.
10 л суға 3 г мырыш сульфаты арақатынасында ерітіп, өсімдікті мол суарамыз.
Жапырақтардың жасылдану белгілерін көбіне енгізгеннен кейін 5-10 күннен соң байқауға болады.
Мырыш қорын толтыру үшін дақылдардың көпшілігіне тамырдан тыс үстеп қоректендіруді бүршік жару - гүлдеудің басы кезеңінде жүргізеді.
Бор
Бордың өсімдіктер үшін маңызы
Барлық топырақтарда, тау жыныстарында, теңіз, өзен, көл суларында болады және өсімдік пен жануар организмдерінің құрамына кіреді. Шашыраңқы микроэлементтер қатарына жатады және аз мөлшерде барлық жерде дерлік кездеседі. Табиғатта бура немесе бор қышқылының, сондай-ақ бор кендерінің құрамында кездеседі
Бор - өте жылжымалы қосылыс, әлсіз бекиді және жауын-шашынмен шайылуы мүмкін.
Өсімдіктерде бор тапшылығының туындауына ылғалдың жетіспеуі де, жауын-шашынның молдығы (шайылу) да ықпал етеді. Сондықтан ылғалдылығы жоғары аудандардағы топырақтар бордың жылжымалы түрлеріне кедей.
Бор жетіспеушілігінің белгілері
Осы микроэлементке мұқтаж өсімдіктердің борды сіңіруінің ең жақсы көрсеткішіне органикалық қосылыстардың құрамына кіретін борды пайдаланып, тамырдан тыс үстеп қоректендіргенде қол жеткізіледі.
Орнын толтыру үшін бор қышқылын немесе борофосканы пайдалана аламыз
Тамырдан тыс үстеп қоректендіру: 1 ас қасық Борофосканы 1 литр ыстық суда ерітіп, содан кейін 10 л-ге дейін сұйылтып, өсімдіктерді бүркіңіз, қалдығын тамырдың астына құюға болады.
Тамыр арқылы үстеп қоректендіру: 1 литр ыстық суға 1 г бор қышқылы.
* Суық суда микроэлементтер ерімейді,
Үстеп қоректендіру алдында топырақты жақсылап суарған жөн.
Марганец
Өсімдіктердің қоректенуіндегі марганецтің рөлі.
Марганец жетіспеушілігі төмен температурада және жоғары ылғалдылықта ушығады.
Бұл топырақтар осы микроэлементке бай болса да, қара топырақтар мен күлгін топырақтар да марганецке мұқтаж. Дегенмен мұнда марганец қиын еритін және өсімдіктерге ауыр сіңетін оксидтер түрінде болады.
Бұл топырақтарға марганецті абайлап, тек марганец тапшылығының белгілері болғанда ғана енгізеді. Микроэлемент тапшылығы көбіне қышқылдық көрсеткіштері жоғары топырақтарда байқалады
Топырақтағы марганец жетіспеушілігінің белгілері.
Егер өсімдіктеріңіздің жапырақтары марганец жетіспеушілігін көрсетіп тұрғанын анықтасаңыз, оның қорын марганец сульфатының көмегімен толтыруға болады - оның тағы бір атауы марганец купоросы. Затты табиғи марганец қос тотығынан алады
Бұл үшін бізге 0,2 %-дан аспайтын концентрация қажет. Мұнда бәрі қарапайым: үздіксіз араластыра отырып, 1 литрге 2 грамм ерітіп, жапырақ бойынша жаңбырлату әдісімен суарамыз.
Минералды қоспа 20°C - 25°C температурадағы суда ең жақсы ериді. Марганец өсімдіктерге жақсы сіңуі үшін суару және бүрку кезінде ерітіндінің дәл сондай температурасын ұстау керек.
Тыңайтқыштың бұл түрі топырақта жақсы ұсталады, жауын-шашынмен шайылмайды және ұзақ әсер етеді. Ал рұқсат етілген концентрациядағы марганец тамыржемістер мен жидектердің қанттылығына өте жақсы әсер етеді және олардың сақтауда ұзақ жатуын арттырады.
Молибден
Молибден микроэлементі
Молибденге ең кедейі - құмды және құмдақ топырақтар. Сазды және саздақ топырақтарда ол әдетте көбірек. Құнарлы топырақтар осы элементтің көп болуымен ерекшеленеді.
Өсімдіктердің молибденге қажеттілігі олардың азотпен қамтамасыз етілуіне байланысты: азот тыңайтқыштары неғұрлым көп болса, өсімдіктердің молибденге қажеттілігі соғұрлым күштірек артады.
Қышқыл топырақтарда ол нашар ериді, бірақ топырақтың сілтілігі артқан сайын оның жылжымалылығы жоғарылайды. Сондықтан қышқыл топырақтарда молибден тапшылығы туындауы мүмкін, ал ылғалды сілтілі топырақтарда ол өсімдіктерге жақсы қолжетімді.
Топырақтағы молибденнің бір бөлігі органикалық қосылыстарда болатындықтан, егер қышқыл топырақтар органикалық заттармен байытылса, өсімдіктер оларда да осы элементтің тапшылығын сезінбеуі мүмкін.
Топырақта молибден жеткіліксіз екенінің негізгі белгілері
Егер бәрібір сізді жапырақтардың сарғаюы алаңдатса және жапырақ тақтасының бетінде фотосуретте үлкейткенде байқалатын шағын дақтар болса, гумат + 7 йод кешенді тыңайтқышымен қоректендірген жөн.
10 литр суға 2 грамм сұйылтып, тұндырамыз, содан кейін өсімдікті жапырақ бойынша бүркиміз, қалдығымен тамырларды суарамыз.
Тыңайтқыш өте қою, сондықтан оны ас үй таразысымен өлшеуге немесе шамамен есептеуге болады - пышақтың ұшында 1 грамм. Ең дұрысы, сұйылтылған шай түстес тұнба шығуы керек.
+7 микроэлемент хелатты қосылыстар түрінде болады және өсімдіктерге өте тез сіңеді, сондықтан нәтиже 7-10 күннен кейін-ақ байқалады. Ал йод дақылдарды саңырауқұлақ инфекцияларынан және басқа патологиялардан сақтауға мүмкіндік береді, мұны профилактика ретінде пайдалануға болады.
Үстеме қорек компоненттері топырақта жиналмайды, сондықтан өңдеуді белгілерге қарамастан үнемі жүргізуге болады, оның үстіне тыңайтқыштың құрамы табиғи және ол жұтаң топырақтарды жақсартады.
Күкірт
Өсімдіктердің қоректенуіндегі күкірттің рөлі
Топырақты осы элементпен байытудың маңызды көзі - атмосферадағы күкірт. Күкірттің негізгі бөлігін топырақ тікелей атмосферадан S02 түрінде адсорбциялайды, ал шамалы мөлшері атмосфералық жауын-шашынмен, қар, жаңбыр түрінде түседі.
Топырақтағы күкірттің минералды түрін кальций, магний сульфаттары мен сульфидтері құрайды
Органикалық заттары аз топырақтар қарашірігі мол топырақтарға қарағанда сульфат тыңайтқыштарына көбірек мұқтаж. Күкірт органикалық заттар ыдырап, минералды қосылыстар түзілгенде өсімдіктерге қолжетімді болады. Бұл - табиғаттағы заттардың айналымы
Өсімдіктер минералды күкіртті ұстап алып, оны топырақтың жоғарғы қабаттарына қайтадан органикалық заттар түрінде қайтарады.
Топырақтағы күкірт жетіспеушілігінің белгілері.
Күкірт тыңайтқыштарының оң әсері азот нормалары жоғары болғанда ең тиімді. Күкірт жетіспегенде өсімдіктерде ақуыз синтезі тежеліп, азот ақуыз емес түрде немесе нитраттар түрінде жиналады.
Орнын толтыру үшін кез келген сульфатты пайдалануға болады. Бұлардың бәрі құрамында күкірті бар әр түрлі арақатынастағы кешенді тыңайтқыштар.
Тамыр арқылы үстеп қоректендіру үшін литріне 1-2 грамм калий сульфаты.
Қорыта айтқанда, өсімдіктермен болатын көптеген мәселелер табиғи теңгерім бұзылғанда туындайды. Әрине, шаралар кешені оны қалпына келтіруге көмектеседі.
Өсімдік әлсіреп, көз алдыңызда өліп бара жатса және мұның неден болып жатқаны түсініксіз болса, оған көмектескіңіз келеді. Енді сіз жасыл үй жануарларыңызды диагностикалау, алдын алу және емдеу шаралары туралы ақпаратпен қаруландыңыз деп үміттенемін.
