Микрокөктің әртүрлі түрлерін өсіру. Үй жағдайында және жылыжайда өсіру бойынша пайдалы кеңестер.
Соңғы кезде салауатты өмір салтын ұстанушылар арасында микрокөк өсіру танымалдылықтың шыңында. Бұл сәнді салауатты тамақтану үрдісі көкөніс дақылдарының, дәнді дақылдардың және көк шөптің көптеген түрлерінің жас өскіндерін тамаққа пайдаланудан тұрады. Дәрумендер мен минералдарға бай олар адамның иммунитетін нығайтып, жүрек, жүйке жүйесі ауруларының тамаша алдын алуы болып табылады, ағзадан токсиндерді шығаруға көмектеседі, диетологтар семіздікпен күресу үшін тағайындайды, сондай-ақ адамның терісі мен шашының күйін жақсартады. Микрокөкті супермаркет сөрелерінен табуға болады, ал үйде өзіңіз де өсіре аласыз. Тұқымды өндіру сізден көп күш, уақыт, ерекше дағдыларды талап етпейді, ал көшет өте аз орын алады.
Микрокөк өсіру жағдайлары
Үйде микрокөк өсіру мүлде қиын емес. Маңызды шарт - отырғызу үшін сапалы тұқым таңдау. Егер сізде жыл сайын қызылша, редис, қырыққабат, салат өнімін өсіретін өз бақ учаскеңіз болса, онда сіз микрокөкке арналған тұқыммен қамтамасыз етілгенсіз. Ең бастысы, сіз олардың экологиялық таза екенін және ешқандай химиялық әсерге ұшырамағанын нақты білесіз. Ал егер өз бақшаңыз болмаса, дүкеннен тұқым сатып алу сізге қиын болмайды. Микрокөк өсіру үшін пестицидтермен немесе дәрілегіштермен өңделмеген тұқымдар қажет болады (мысалы, «Поиск» немесе «Гавриш» компанияларынан).
Микрокөк өсірудің қарапайымдылығы тағы бірнеше жағдайда:
тұқымды кез келген контейнерде өндіруге болады, үлкен жәшіктер мен көп орын қажет емес. Микрогрин тікелей терезе алдында тамаша орналасады.
тұқым отырғызу және алғашқы өскіндерді алу үшін сізге ешқандай арнайы жабдық, шамдар, қосымша жылу көздері қажет емес. Микрогрин кез келген жағдайда жақсы тамыр алады. Оның үстіне тұқымның әр түрлі сорттарын отырғызу үшін олар бірдей.
микрокөк өнімі аурулар мен зиянкестерден жойылып кетеді деп алаңдамауыңызға болады. Тұтынуға дайын жас өскіндер отырғызғаннан кейін 7-13 күннен соң-ақ пайда болады. Осы уақыт ішінде олар ештеңе жұқтырып үлгермейді. Сондықтан тыңайтқыштар мен қорғау құралдарына қосымша шығын қажет болмайды.
микрокөк мол суаруды қажет етпейді, өскіндерді бүріккіштен бүркіп отыру жеткілікті;
микрокөк тез өседі, алғашқы өнімді кесіп алғаннан кейін шамамен 7 күннен соң келесісі дайын болады. Бұл жыл бойы барлық қажетті дәрумендер қолыңыздың астында болады дегенді білдіреді.
Үйде микрокөк отырғызу
Микрокөкті үйде терезе алдында немесе балконда өсіруге болады. Тұқым отырғызудың бірнеше тәсілі бар:
Микрокөкті топырақта өсіру. Бұл қарапайым тәсіл ең танымал. Сізге топырақ салынған кез келген ыдыс қажет болады, онда дренаж тесіктерін жасаудың қажеті жоқ. Өскіндерді тезірек алу үшін тұқымды түнге жібітеді. Содан кейін оларды топырақтың үстіне себіп, аздап топырақпен көмеді. Топырақты ылғалдандырып, контейнерді шынымен немесе үлдірмен жауып, жарық жерге қояды. Алғашқы өскіндер пайда болғанда жабынды алып, алғашқы екі тұқым жарнағы пайда болғанға дейін микрогринді өсіруді жалғастырады. Күніне 1-2 рет бүрку керек. Отырғызғанда сәндік гүлдерге арналған топырақты пайдалану ұсынылмайды, әдетте оның құрамында химиялық қоспалар болады, бұл микрокөктің сапасына теріс әсер етеді.
Микрокөкті мақтада өсіру. Бұл тәсіл үшін сізге түбіне мақта қабаты немесе мақта дискілері төселетін таяз контейнер немесе тәрелке қажет болады. Тұқымды алдын ала суда шамамен 5-15 минут ұстаған жөн, сонда олардың қабығы ісініп, сұйықтықты сіңіреді. Содан кейін тұқымдарды жақсы ылғалдандырылған мақтаға біркелкі орналастырып, үстінен шынымен немесе үлдірмен жабады. Жабық контейнерді алғашқы өскіндер пайда болғанға дейін терезе алдында қалдырады. Содан кейін бірінші тәсілдегідей жабынды алып, микрокөкті күніне 2 рет суарады.
Микрокөкті банкада өсіру. Тұқымды банкаға салып, аздап су қосады. Банканың аузын дәке кесіндісімен жауып, резеңкемен бекітеді. Осы күйде тұқым салынған банканы алғашқы өскіндер пайда болғанға дейін терезе алдында қалдырады. Тұқымдар аздап өнгенде суды төгіп, тұқымдарды жақсылап жуады. Содан кейін оларды банкаға қайта салады, бірақ енді сусыз. Аузын дәкемен жауып, банканы төңкеріп, 30 градус бұрышпен қояды. Бұл тәсілдің қиындығы тек банканың қабырғаларында кілегей жиналатынында, сондықтан микрокөкті күн сайын жуу керек.
Микрокөкті гидрогельде өсіру. Контейнерге гель шариктерін себіп, суды мол құйып, 5-10 сағатқа қалдырады. Шариктер ісінгенде артық суды төгіп, бетіне тұқымдарды салады. Оларды гельге аздап тереңдетуге болады. Осы күйде контейнерді терезе алдында қалдырады. Микрогрин өсетін шамамен екі апта бойы ешқандай суару және қосымша күтім қажет болмайды.
Микрокөк өсірудің бұл тәсілдерінің әрқайсысы тексерілген және жақсы нәтиже береді. Олардың әрқайсысын байқап көріп, өзіңізге ең ыңғайлысына тоқтай аласыз.
Микрокөкті күту
Микрокөк өсіру жеткілікті қарапайым, әдетте бұл процесс ешқандай қиындық туғызбайды. Бірақ дегенмен, қалаған өнімді алу мүмкін болмайтын жағдайлар да болады. Кішкентай өскіндерді күтуге ерекше талаптар жоқ, бірақ дегенмен мына ұсынымдарға назар аударғаныңыз жөн:
себілген тұқымдар шіріп кетуі мүмкін. Бұған ауаның жетіспеуі мен жоғары ылғалдылық себеп болады. Бұған жол бермеу үшін тұқымдарды күніне 1-2 рет желдетіп, оларды суға толтырмау керек. Іс жүзінде әрдайым оларды бүріккіштен бүрку жеткілікті.
зең пайда болса, бұл онша жақсы емес. Сондықтан тұқымдарды бір-біріне тығыз орналастырмаған жөн, отырғызғанда оларды бетке біркелкі таратыңыз.
себу материалы бар контейнерді әрдайым жарық терезе алдына қойыңыз. Бірақ бұл ретте тікелей күн сәулелері мен жарықтың артықтығы тұқымдарды кептіріп жібермеуін қадағалаңыз.
Микрокөк өсіруде қиындықтар болмауы үшін орынды дұрыс таңдау керек. Ал шірік пен зеңнің пайда болуына жол бермеу үшін отырғызар алдында тұқымдарды ас содасында, марганцовкада немесе бор қышқылында өңдеу керек. Барлық шарттар сақталса, микрогринді одан әрі күту жасыл өскіндерді күніне 1-2 рет бүркуге саяды.
Микрокөкті жылыжайларда өсіру: маман кеңестері
Микрокөктің артықшылықтарына ерекше нәзік дәмдік қасиеттері және өсімдіктердің тыңайтқышсыз, яғни тек тұқымдағы өз қорлары есебінен дами алатыны жатады.
Осы қағида бойынша өсірілетін дақылдарды әдетте 3 топқа бөледі: дәмдеуіш-дәмдік, сәндік-жапырақты және толтырғыштар. Екінші түрдің ең танымал өкілі - түсі қанық және тамаша дәмімен ғана емес, тартымды сыртқы түрімен де танымал «Лолла Росса» салаты. Үшінші топқа - толтырғыштарға келетін болсақ, оларды тағамдардың дәмі тым өткір болмауы үшін пайдаланады. Толтырғыштар ретінде көбіне жоңышқа, асбұршақ, үрмебұршақ және т.б. пайдаланылады. Микрокөк технологиясы күнбағыс пен жүгері сияқты жаңа дақылдарда барған сайын жиі сыналуда.
Соңғы жылдары микрокөкке сұраныс едәуір артты. Ең алдымен - оның пайдалы қасиеттерінің арқасында, өйткені өсімдіктердің өскіндерінде қоректік заттар, дәрумендер мен минералдар өте көп. Микрокөктің танымалдылығына плантацияларда ғана емес, үй жағдайында да өсірудің жеңілдігі мен жылдамдығы ықпал етеді.
Микрокөк себу үшін кокос талшығы немесе шымтезек (соңғысы әлсіз қышқыл да болуы мүмкін) сияқты бейтарап реакциялы субстрат ең қолайлы. Бұл ретте тек ұсақ шымтезекті пайдалану керек. Себу жүргізілетін субстрат қабатының қалыңдығы шамамен 1-1,5 см болуы тиіс.
Себуге қойылатын талаптарға келсек, әр түрлі дақылдар үшін олар әр түрлі. Бірінің тұқымын үстінен субстратпен жаппаған дұрыс (мысалы, кресс-салат), екіншілерін - керісінше, 3-4 мм-ге көму керек (бұл жағдайда салат, қызылша, жоңышқа қатар өскін береді), үшіншілері үшін мұның ерекше маңызы жоқ (мысалы, қыша).
Сондай-ақ өсіру температурасын қадағалау маңызды, бұл табыстың негізгі факторы.
Микрокөк жылыжайда әдеттегі дақылдарға қарағанда жоғарырақ температураны қажет етеді. Мәселен, температураны 2°С-қа көтеру айдау мерзімін 2-8 күнге жеделдете алады, ал созылу микрокөкке тек пайдалы. Температураның өзгеруіне жіңішке жапырақты руккола сезімтал, жылуды 18°С-тан 20°С-қа дейін көтергенде оның айдау кезеңі 30-дан 22 күнге дейін қысқарады.
Микрокөк үшін оңтайлы температура өсімдіктің даму фазасына да байланысты. Мәселен, өну фазасында суыққа төзімді микрокөк (салаттар, қыша, қызылша, пияз, мангольд, аскөк) 17-19°С температурада жақсы дамиды, ал айдау фазасында - күндіз 22-25°С және түнде 17-19°С. Жылу сүйгіш көк шөп (жоңышқа, үрмебұршақ, кресс-салат) өндіру фазасында 20-22°С температурада, ал айдау фазасында тиісінше 22-25°С және 17-20°С температурада өсіріледі.
Қосымша жарықтандыру барлық дақылға бірдей жарай бермейді және көбіне өзін ақтамайды. Бірнеше ярусқа өсіру немесе жылыжайда қосымша жарықтандыру жүйесі бұрыннан орнатылған жағдай ғана ерекшелік болуы мүмкін. Сондай-ақ өнімді белгілі бір күнге алу қажет болғанда немесе өсімдіктер сатар алдында жасылдануы үшін қосымша жарықтандырудың мәні бар.
Микрокөкті тағамдық пластмассадан жасалған науаларда өсірген дұрыс. Рас, оларда дренажға арналған тесіктер жасау керек - әр науаға кемінде 5 тесік (ені 5 мм). Микрокөкті 500 немесе 160 ұяшықты кассеталарда да өсіруге болады. Сарапшының айтуынша, бұл жағдайда дренажбен мәселе болмайды. Бұл кезде өнімділік азырақ, бірақ көк шөптің өзі әлдеқайда шырынды әрі жуан болады.
Өнеркәсіптік өндірісте микрокөкті тез (10-15 мин ішінде) салқындату үшін маман вакуум-кулерді пайдалануға кеңес береді, өйткені өсімдік ұлпасы өте нәзік. Жаңадан бастағандарға тоңазытқыш та жеткілікті. Бұл жағдайда кесер алдында науаларды тоңазытқышқа қойып, оларды +4°С-қа дейін салқындатып, жеткілікті ылғалдандырып, кесіп, орау ұсынылады. «Мұндай жағдайда өсімдіктер 7 күнге дейін балғын сақталады», - дейді сарапшы.
Сондай-ақ кесу сәтін дұрыс таңдау өте маңызды екені атап өтіледі: микрокөкті асыра ұстауға болмайды, өйткені ол тез сарғайып, солып қалады.
Микрокөк маусымы қазаннан сәуірге дейін созылады. Өнімді сатуда жарнама маңызды рөл атқарады. Сарапшы интернет сатудың негізгі арнасы болуы тиіс екенін атап өтеді және бұл жаһандануды ескерсек, әбден қисынды.
Өндіріс қалаға барынша жақын орналасуы тиіс, өйткені бұл тауар тобы үшін логистика шешуші рөл атқарады. Партиялар әдетте шағын - ең жақсы жағдайда күніне 200-300 кг-ға дейін, сондықтан жеткізу едәуір әуре. Сөрелері бар жылыжайларды және тәулігіне 4-6 рет қосылатын бүріккіштерді (микросуару) пайдаланған жөн. Өндіріс технологиясының барлық ережелері сақталса, дайын өнімге арналған тоңазытқыштарсыз да жұмыс істеуге болады.
