Бас пияз - көпжылдық өсімдік. Бірінші жылы тұқымнан диаметрі 1-2,5 см шағын пиязшық (пияз-себу) өседі. Келесі маусымда одан ірі пиязшықтар түзіледі, олар үшінші жылы гүл сабақтарын береді, соларда тұқымы бар гүлшоғырлар түзіледі.
Бас пияз - көпжылдық өсімдік. Бірінші жылы тұқымнан диаметрі 1-2,5 см шағын пиязшық (пияз көшеті) өседі. Келесі маусымда одан ірі пиязбастар қалыптасады, олар үшінші жылы гүл сабақтарын шығарады, соларда тұқымы бар гүлшоғырлар түзіледі.
Бұтақтану сипаты бойынша (өсімдіктің ұяда белгілі бір мөлшерде пиязбас түзу қабілеті) барлық сорттар аз, орташа және көп ұялы болып бөлінеді. Сорттар ұялылығы бойынша ғана емес, дәмі бойынша да - ащы, жартылай ащы және тәтті болып ажыратылады. Пияздың әр түрлі сорттарын өсіру тәсілдері де бірдей емес: біреулерін көшеттен және іріктемеден, екіншілерін көшеттен және тұқымнан біржылдық дақыл ретінде, үшіншілерін тек біржылдық дақыл ретінде тұқым себу немесе көшет арқылы өсіреді. Пияздың ең жақсы алғы дақылдары - органикалық тыңайтқыштардың көп мөлшері енгізілген дақылдар, қияр, кәді және асқабақ.
Талаптары: пияз - салыстырмалы түрде суыққа төзімді өсімдік. Ол көктемгі үсікті оңай көтереді, бірақ ілмек фазасында өскіндер -2 - 3 °С температурада үсіп кетуі мүмкін. Жапырақтардың өсуі үшін оңтайлы температура 15-25 °С, олар -7 °С-қа дейінгі үсікке және 35 °С-тан асатын ыстыққа төзе алады. Жарыққа қатысты бас пияз едәуір талғампаз өсімдік, әсіресе тұқымнан өсіргенде жарықтың жоғары қарқындылығын қажет етеді. Өсімдіктерге ылғал вегетацияның бірінші кезеңінде бәрінен көп қажет, ал пиязбастардың пісуіне құрғақ әрі ыстық ауа райы керек.
Пияз топырақ құнарлылығына ерекше жоғары талап қояды, өйткені жапырақтары салыстырмалы түрде күшті дамығанымен, тамыр жүйесі әлсіз. Оған жақсы тыңайтылған және арамшөптерден таза учаскелер бөлінеді. Топырақ реакциясы бейтарапқа жақын болуы тиіс (pH 6,4-7,9). Топырақты күзден, алғы дақылды жинағаннан кейін бірден дайындайды. Қазар алдында жақсы шіріген көң, қарашірік, түрлі піскен компосттарды 3-5 кг/м2 есебімен немесе құс саңғырығын - 1-2 кг/м2 енгізеді. Ағаш күлі де 0,5-1 кг/м2 мөлшерінде тиімді тыңайтқыш болып табылады. Пиязға жаңа көң енгізбеу керек, әйтпесе оның жапырақтарының өсуі ұзақ тоқтамайды, бұл ретте пиязбастар кешігіп қалыптаса бастайды, піспейді, мойын шірігімен қатты зақымданады, нашар сақталады. Пияз минералды тыңайтқыштар енгізуге жақсы жауап береді. Өсудің бастапқы кезеңінде оған әсіресе азот пен калий, кейін, пиязбас қалыптасқанда, калий мен фосфор қажет. Суперфосфат мөлшері 25-30 г/м2, калий тұзы - 15-20, несепнәр - 10 г/м2, бұл ретте суперфосфат пен калий тыңайтқышының бүкіл мөлшерінің 2/3 немесе 1/2 бөлігін күзде, ал қалған бөлігін және азот тыңайтқышын көктемде енгізеді. Тыңайтқыштарды шағын мөлшерлермен енгізу қажет.
Өсіру: пияз көшеті - құнды тұқымдық материал, бас пияздың болашақ өнімі көбіне соның сапасына байланысты. Пияз көшетін қара дәннен (пияз тұқымынан) өсіреді. Себу үшін құрғақ немесе жібітілген тұқымдарды пайдаланады. Тұқымды бөлме температурасында суын ауыстырып отырып 2-9 күн бойы немесе жылы (40 °С) суда 8 сағат бойы жібітеді. Пиязды күзде немесе көктемде, топырақ мүмкіндік бере салысымен себеді. Алдын ала жүйектер жасап, олардың бетін мұқият тегістеп, тырмамен тырмалайды. Жүйектердің ені 1 м, тұқым себілетін қатарлардың арасы 12-15 см. 1 м2 алаңға 9-10 г тұқым қажет. Себілген тұқымды 1-1,5 см қабатпен қарашірікпен көміп, үстінен шымтезекпен немесе жапырақ топырағымен мульчалайды. Бас пияз алу үшін диаметрі 0,8-1,6 см пияз көшетін пайдаланады. Отырғызар алдында пиязшықтарды сұрыптап, қураған және ауруларын бөліп алады. Егер алдыңғы жылы өсімдіктер жалған ақ ұнтақпен зақымданса, пияз көшетін залалсыздандыру үшін отырғызудан 10-15 күн бұрын 40-42 °С температурада 8 сағат бойы қыздырады. Пияз көшетін жылынған топыраққа әдетте мамырдың басында отырғызады. Тезірек өсіп шығуы үшін оны иығына дейін кесіп, көң сұйығы қосылған суда (6 : 1) 12-24 сағат бойы жібітеді. Алдын ала дайындалған жүйекке қатарларды белгілейтін жыралар сызып, оларға пияз көшетінің пиязшықтарын отырғызады. Ені 1 м жүйекке пияз көшетін арасы 20 см болатын 3-5 жолға отырғызады. Отырғызу тереңдігі пиязшықтар топырақтың ылғалды қабатында болатындай болуы керек. Оларды кемінде 2 см қабатпен қарашірікпен себеді.
Қыс алдында отырғызылатын пияз көшетін көктемде қар суы басып кетпеуі үшін жүйектерде өсірген дұрыс. Жүйектерге қарашірік, минералды тыңайтқыштар және күл салады. Пияз көшетін қыркүйектің соңында - қазанның бірінші жартысында отырғызады. Отырғызу тереңдігі 3-4 см, қатарлар арасы 20-25 см, қатардағы пиязшықтар арасы - 4-5 см. Жүйектерді 2-2,5 см қабатпен қарашірікпен немесе шымтезек-компостпен мульчалайды. Үстінен құрғақ жапырақпен жақсылап жапқан жөн.
Күтім: алғашқы 2-3 аптада суаруға ерекше назар аударылады, өйткені ылғал жапырақтардың түзілуі мен тамырлардың өсуі кезінде аса маңызды. Суарудан кейін топырақты қопсытады. Топырақ тыңайтқыштармен жақсы толықтырылса, пияз көшетіне арналған егістер үстеп қоректендіруді қажет етпейді. Бас пияз өсіргенде жапырақтар өскеннен кейін гүл сабақтары пайда болса, оларды жұлып тастап, пиязды азот-калий тыңайтқыштарымен үстеп қоректендіру керек. Пиязды өсірудің бүкіл кезеңінде топырақтың 4-5 см тереңдіктегі жоғарғы қабатын борпылдақ күйде ұстайды. Қопсытқанда арамшөптерді жояды. Әдетте жаз бойы 4-5 рет отап, қопсытады. Пиязбас қалыптаса бастағанда өсімдіктерге фосфор-калий үстеме қорегін береді: 10-15 г/м2 калий тұзы және 15-20 г/м2 суперфосфат немесе 20-25 г/м2 нитрофоска, ең дұрысы ерітінді түрінде. Қыс алдында себілген пияздың өскіндерін көктемде қар ерігеннен кейін үстеп қоректендіреді: 10 л суға 10 г несепнәр және 15 г калий тұзы. Өскен сайын пиязды өсімдіктер арасын 8-10 см қалдырып, біркелкі сиретеді.
Өнім жинау: өсімдіктердің жапырақтары сарғайып, жатып қала бастағанда пияз көшетін күрекшемен қопарып, топырақтан теріп алып, кептіру үшін жүйекке жаяды. Пияз көшетін анда-санда аударыстырып отырады. Кепкеннен кейін жапырақтарын қолмен үгітіп, зақымданбаған сау пиязшықтарды сақтауға салады. Бас пиязды әрі қарай өсіру үшін диаметрі 0,8-2 см пияз көшетін іріктейді. Пияз көшетін жәшіктерде 20-30 см қабатпен сақтайды. Оңтайлы температура - 18-20 °С. Қыс алдында себілген пиязды шілденің ортасында жинай бастайды.
