Пестицид ерітінділерін дайындағанда судың қандай көрсеткіштерін ескеру керек.
Судың кермектігі (Са және Mg тұздарының көп болуы). Жоғары кермектік тұнба түсуіне, препарат тиімділігінің төмендеуіне, беттік керілудің азаюына және т.б. себеп болуы мүмкін. Сонымен қатар мұндай су БАЗ әсерінің тиімділігіне ықпал етуі мүмкін. Судың кермектігіне әсіресе мына гербицидтер сезімтал: глифосат, клопиралид, 2,4-Д, МЦПА, сондай-ақ пиретроидтар.
Судың кермектігі жыл мезгіліне байланысты. Жер үсті көздерінде ең кермек су қыста, ал ең жұмсағы тасқын кезінде байқалады. Сондай-ақ құрғақ кезеңде кермектік те артатынын есте сақтау керек.
Органикалық және бейорганикалық қоспалардың болуы (лай, ұсақ қоқыс). Лас препараттың белсенді компоненттерін сіңіріп, сол арқылы олардың тиімділігін қатты төмендетуі мүмкін. Бұл әсіресе глифосаттар мен дикватқа қатысты.
Су температурасы. Су температурасы төмен болғанда препарат баяу еруі немесе мүлде ерімеуі мүмкін, ал жоғары болғанда тез ыдырай бастауы мүмкін. Ерітінді үшін судың оңтайлы температурасы 10-16℃ болуы тиіс. Препараттарды еріту үшін суық артезиан суын пайдаланғанда олармен өңдеудің тиімділігі 30%-ға төмендейтіні атап өтіледі.
Қосымша компоненттер қосқанда жұмыс ерітіндісі көрсеткіштерінің өзгеруі. Мысалы, тыңайтқыштар температураны да, қышқылдықты да ығыстыруы мүмкін, кейбір пестицидтер де, әсіресе бірнеше компоненттен тұратындары - айтпақшы, бұл көбіне препаратқа ерекше қышқылдық қажет екенінің көрсеткіші, яғни компоненттер препараттардың тиімділігін оңтайландыра отырып, қышқылдықты әрі-бері ығыстырады.
Тұздылық. Өте тұзды су кристалды агрохимикаттарды ерітуде қиындық туғызып, жабдықты бітеп тастауы мүмкін, сондай-ақ pH өзгерістеріне төзімдірек болады. Тұздылыққа әсіресе тұздар негізіндегі препараттар, мысалы, глифосаттар сезімтал. Препараттардың ерігіштігіне судағы мына иондардың болуы ең көп әсер етеді:
- кальций ионы (Са(2+));
- магний ионы (Mg(2+));
- натрий ионы (Na(+));
- сульфат-ион (SO4(2-));
- хлорид-ион (Cl(-));
- гидрокарбонат-ион (HCO3(-)).
Сондай-ақ пестицидтермен өңдеу сапасына судың pH-ы әсер етеді.
pH әсері:
Әр препараттың жұмыс ерітіндісін дайындау кезіндегі pH мәндеріне өз талаптары бар. Кейбіреулері сілтілі ортаға сезімтал - оларға мыналар жатады:
Инсектицидтер:
- пиретроидтар;
- органофосфаттар.
Гербицидтер:
- глифосат;
- 2,4-Д;
- дикамба;
- клопиралид.
Фунгицидтер:
- хлороталонил;
- беномил;
- манкоцеб және т.б.
Сілтілі реакцияда (pH>8) сумен араластырылатын көптеген препараттар сілтілік гидролиз процесінен өтеді, ол пестицидтердің құрамдас бөліктерге ыдырауын тудырады. Егер судың сілтілі екені байқалса, бүркуді ерітінді дайындалғаннан кейін бірден жүргізу қажет.
Қышқыл ортаға сезімтал препараттар:
Гербицидтер:
- сульфонилмочевина класы;
- 2,4-Д;
- МЦПА;
- дикамба;
- флузиафоп-П-бутил;
- глифосат және т.б.
Қышқыл (pH<5) ортада да препарат компоненттерге ыдырайды. Әр түрлі химиялық кластар үшін олар ең тиімді болатын өз қышқылдық шектері бар. Мысалы, сульфонилмочевиналар pH-ы бейтарапқа жақын немесе сәл сілтілі суды қажет етеді. Ал глифосат және әсер етуші заттардың көпшілігі, мысалы, картоп фунгицидтерінде - әлсіз қышқыл суды.
Осылайша, жұмыс ерітіндісін дайындау үшін ең оңтайлы pH - pH 5-7.
Су сапасын қалай жақсартуға болады?
1) Судың pH-ын реттеу үшін оны сілтілендіруге де, қышқылдандыруға да, сондай-ақ адъюванттар қолдануға болады. pH-ты өзгертетін арнайы препараттар көп (мысалы, Спартан, ДМП Контрол). Мәселен, pH-ы 7-ден жоғары сумен глифосаттың жұмыс ерітіндісін дайындағанда ДМП Контролды пайдалану ұсынылады.
Суды қышқылдандыру үшін лимон қышқылын немесе сірке қышқылын пайдалануға болады. Егер қандай да бір гербицидпен жұмыс ерітіндісін дайындау жоспарланса, қышқылдандыру үшін аммоний селитрасын пайдалануға болады.
2) Сондай-ақ аммоний сульфатын пайдалануға болады: pH-қа үлкен әсер етпейді, бірақ кермектікті едәуір төмендетеді.
3) Және пестицидтермен жұмыс істегенде ең бастысы - оларды еріту үшін таза мөлдір суды пайдалану.
Егер суды талдау немесе суды оңтайлы сапа көрсеткіштеріне дейін дайындау мүмкіндігі болмаса, препараттың тіркелген ең жоғары шығын нормаларын қолдану, жұмыс сұйықтығының шығынын азайту және дайындалған ерітіндіні барынша тез пайдалану керек.
Сонымен қатар әр түрлі пестицидтерді және/немесе тыңайтқыштарды араластырғанда препараттардың үйлесімділігін ескеріп, белгілі бір кезектілікті ұстанған жөн. Препараттарды араластыру реттілігі олардың препараттық түріне байланысты. Барлық заттарды концентрат арқылы емес, аналық ерітінді арқылы қосу керек.
